||Sundarakanda ||
|| Sarga 47||(Slokas in English )
हरिः ओम्
Sloka Text in Telugu , Kannada, Gujarati, Devanagari, English
sundarakāṁḍa.
atha saptacattvāriṁśassargaḥ||
sēnāpatīn paṁca sa tu pramāpitān hanumatā sānucarān savāhanān|
samīkṣya rājā samarōddhatōnmukhaṁ kumāramakṣaṁ prasamaikṣatāgrataḥ||1||
sa tasya dr̥ṣṭyarpaṇasaṁpracōditaḥ pratāpavān kāṁcana citrakārmukaḥ|
samutpapātātha sadasyudīritō dvijātimukhyairhaviṣēva pāvakaḥ||2||
tatō mahadbāladivākaraprabham pratapta jāṁbūnadajālasaṁtatam|
rathaṁ samāsthāya yayau sa vīryavān mahāhariṁ taṁ prati nairr̥tarṣabhaḥ||3||
tatastapaḥ saṁgraha saṁcayārjitam pratapta jāṁbūnadajāla śōbhitam|
patākinaṁ ratnavibhūṣitadhvajam manōjavāṣṭāśvavaraiḥ suyōjitam||4||
surāsurādhr̥ṣya masaṁgacāriṇaṁ raviprabhaṁ vyōmacaraṁ samāhitam|
satūṇamaṣṭāsinibaddhabaṁdhuram yathākramāvēśita śaktitōmaram||5||
virājamānaṁ pratipūrṇa vastunā sahēmadāmnā śaśisūryavarcasā|
divākarābhaṁ rathamāsthitaḥ tataḥ sa nirjagāmāmaratulyavikramaḥ||6||
sa pūrayan khaṁ mahīṁ ca sācalām turaṁgamātaṁga mahārathasvanaiḥ|
balaiḥ samētaiḥ sa hi tōraṇasthitam samartha māsīnamupāgamat kapim||7||
sa taṁ samāsādya hariṁ harīkṣaṇō yugāṁtakālāgnimiva prajākṣayē|
avasthitaṁ vismitajātasaṁbhramaḥ samaikṣatākṣō bahumānacakṣusā||8||
sa tasyavēgaṁ ca kapērmahātmanaḥ parākramaṁ cāriṣu pārthivātmajaḥ|
vicārayan svaṁ ca balaṁ mahābalō himakṣayē sūrya ivāsbhivardhatē||9||
sa jātamanyuḥ prasamīkṣya vikramaṁ sthiraṁ sthitaḥ saṁyati durnivāraṇam|
samāhitātmā hanumaṁtamāhavē pracōdayāmāsa śaraistribhiśśitaiḥ||10||
tataḥ kapiṁ taṁ prasamīkṣya garvitam jitaśramaṁ śatruparājayōrjitam|
avaikṣatākṣaḥ samudīrṇamānasaḥ sa bāṇapāṇiḥ pragr̥hītakārmukaḥ||11||
sa hēma niṣkāṁgada cārukuṁḍalaḥ samāsasādāsśu parākramaḥ kapim|
tayōrbabhūvāpratimaḥ samāgamaḥ surāsurāṇāmapi saṁbhramapradaḥ||12||
rarāsa bhūmirnatatāpa bhānumān vavau na vāyuḥ pracacāla cācalaḥ|
kapēḥ kumārasya ca vīkṣya saṁyugam nanāda ca dyaurudadhiśca cukṣubhē||13||
tataḥ savīraḥ sumukhān patatriṇaḥ suvarṇapuṁkhān saviṣā nivōragān|
samādhisaṁyōga vimōkṣatattvavit śarānathatrīn kapimūrdhnapātayat||14||
sa taiḥ śarairmūrthni samaṁ nipātitaiḥ kṣarannasr̥ddigdha vivr̥ttalōcanaḥ|
navōditādityanibhaḥ śarāṁśumān vyarājatāditya ivāṁśumālikaḥ||15||
tataḥ sa piṁgādhipamaṁtrisattamaḥ samīkṣya taṁ rājavarātmajaṁ raṇē|
udagra citrāyudha citrakārmukam jaharṣa cāpūrya cāhavōnmukhaḥ||16||
sa maṁdarāgrasthamivāṁśumālikō vivr̥ddhakōpā balavīryasaṁyutaḥ|
kumāramakṣaṁ sabalaṁ sa vāhanam dadāha nētrāgni marīcibhistadā||17||
tatassa bāṇāsana citrakārmukaḥ śara pravarṣō yudhi rākṣasāṁbudaḥ|
śarān mumōcāśu harīśvarācalē valāhakō vr̥ṣṭi mivāscalōttamē||18||
tataḥ kapistaṁ raṇacaṁḍavikramam viruddhatējō balavīryasaṁyutam|
kumāramakṣaṁ prasamīkṣya saṁyugē nanāda harṣāt ghanatulyavikramaḥ||19||
sa bālabhāvādyudhi vīryadarpitaḥ pravr̥ttamanyuḥ kṣatajōpamēkṣaṇaḥ|
samāsasādāpratimaṁ kapiṁ raṇē gajō mahākūpamivāvr̥taṁ tr̥ṇaiḥ||20||
sa tēna bāṇaiḥ prasabhaṁ nipātitaiḥ cakāra nādaṁ ghananādanissvanaḥ|
samutpapātāśu nabhassamāruti rbhujōruvikṣēpaṇa ghōradarśanaḥ||21||
samutpataṁtaṁ samabhidravadbalī sa rākṣasānāṁ pravaraḥ pratāpavān |
rathī rathiśrēṣṭhatamaḥ kiran śaraiḥ payōdharaḥ śailamivāśma vr̥ṣṭibhiḥ||22||
sa tān śarāṁ stasya harirvimōkṣayan cacāra vīraḥ pathi vāyu sēvitē|
śarāṁtarē mārutavadviniṣpatan manōjanaḥ saṁyati caṁḍavikramaḥ||23||
ta mātta bāṇāsana māhavōnmukhaṁ kha māstr̥ṇaṁtaṁ niśikhaiḥ śarōttamaiḥ|
avaikṣatākṣaṁ bahumāna cakṣusā jagāma ciṁtāṁ ca sa mārutātmajaḥ||24||
tataḥ śarairbhinnabhujāṁtaraḥ kapiḥ kumāravīrēṇa mahatmanā nadan|
mahābhujaḥ karmaviśēṣatattvavit viciṁtayāmāsa raṇē parākramam||25||
abālavadbāladivākara prabhaḥ karōtyayaṁ karma mahān mahābalaḥ|
na cāsya sarvāhavakarmaśōbhinaḥ pramāpanē mē matiratra jāyatē||26||
ayaṁ mahātmā ca mahāṁścavīryata ssamāhitaścātisahaśca saṁyugē|
asaṁśayaṁ karmaguṇōdayādayaṁ sanāgayakṣairmunibhiśca pūjitaḥ||27||
parākramōtsāhavivr̥ddhamānasaḥ samīkṣatē māṁ pramukhāgrataḥ sthitaḥ|
parākramō hyasya manāṁsi kaṁpayēt surāsurāṇāmapi śīghragāminaḥ||28||
na khalvayaṁ nābhibhavēdupēkṣitaḥ parākramō hyasyaraṇēvivardhatē|
pramāpaṇaṁ tvēva mamādya rōcatē na vardhamānōgnirupēkṣituṁ kṣamaḥ||29||
iti pravēgaṁ tu parasya tarkayan svakarmayōgaṁ ca vidhāya vīryavān |
cakāravēgaṁ tu mahābalaḥ tadā matiṁ ca cakrēઽsya vadhē mahākapiḥ||30||
sa tasya tā naṣṭahayān mahājavān samāhitān bhārasahān vivartanē|
jaghāna vīraḥ pathi vāyusēvitē talaprahāraiḥ pavanātmajaḥ kapiḥ||31||
tataḥ talēnābhihatō mahārathaḥ sa tasya piṁgādhipamaṁtrisattamaḥ|
prabhaghnanīḍaḥ parimuktakūbaraḥ papāta bhūmau hatavājiraṁbarāt||32||
sa taṁ parityajya mahārathō rathaṁ sa kārmukaḥ khaḍgadharaḥ kha mutsahan|
tapōbhiyōgādr̥ṣirugravīryavān vihāya dēhaṁ marutāmivālayam||33||
tataḥ kapistaṁ pracaraṁtamaṁbarē patatri rājānilasiddhasēvitē|
samētaya taṁ mārutatulya vikramaḥ kramēṇa jagrāha sapādayōrdr̥ḍhaṁ||34||
sa taṁ samāvidhya sahaśrasaḥ kapiḥ mahōragaṁ gr̥hya ivāṁḍajēśvaraḥ|
mumōca vēgāt pitr̥tulya vikramō mahītalē saṁyati vānarōttamaḥ||35||
sabhagna bāhūrukaṭīśirōdharaḥ kṣarannasr̥jnirmathitāsthilōcanaḥ|
saṁbhagnasaṁdhiḥ pravikīrṇabaṁdhanō hataḥ kṣitau vāyusutēna rākṣasaḥ||36||
mahākapirbhūmitalē nipīḍya taṁ cakāra rakṣōdhipatērmahat bhayam|
maharṣibhiścakracarairmahāvrataiḥ samētya bhūtaiśca sayakṣapannagaiḥ||37||
surēścasēṁdrairbhr̥śajāta vismayaiḥ hatē kumārē sa kapirnirīkṣitaḥ|
nihatya taṁ vajrisutōpamaprabhaṁ kumāramakṣaṁ kṣatajōpamēkṣaṇam||38||
tamēva vīrōbhi jagāma tōraṇaṁ kr̥taḥ kṣaṇaḥ kāla ivā prajākṣayē|| 39||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē ādikāvyē vālmīkīyē
caturviṁśat sahasrikāyāṁ saṁhitāyām
śrīmatsundarakāṁḍē saptacattvāriṁśassargaḥ ||
|| Om tat sat ||